Më kryesoret me një vështrim
Pse është e rëndësishme një zorrë e shëndetshme gjatë shtatzënisë?
Gjatë shtatzënisë, trupi ndryshon ndjeshëm – edhe tretja gjithashtu. Një zorrë e shëndetshme mund të mbështesë mirëqenien dhe të ndihmojë në menaxhimin më të mirë të shqetësimeve tipike, si kapsllëku, fryrja ose ndjesia e pakëndshme në bark.
Pse gratë shtatzëna kanë shpesh kapsllëk?
Hormoni progesteron relakson muskulaturën dhe, si rezultat, mund të ngadalësojë lëvizshmërinë e zorrëve. Ushqimi qëndron më gjatë në zorrë, gjë që mund të shkaktojë kapsllëk dhe fryrje.
Cilat lëndë ushqyese janë veçanërisht të rëndësishme tani?
Acidi folik dhe hekuri luajnë një rol qendror gjatë shtatzënisë. Acidi folik mbështet zhvillimin e hershëm të foshnjës, ndërsa hekuri është i nevojshëm për formimin e gjakut dhe furnizimin e nënës dhe fëmijës.
Këto e ndihmojnë zorrën gjatë shtatzënisë:
Ushqyerja e pasur me fibra, marrja e mjaftueshme e lëngjeve, aktiviteti i rregullt fizik dhe një mikrobiomë intestinale e ekuilibruar mund të mbështesin tretjen në mënyrë natyrale.
Çfarë roli luan flora vaginale?
Edhe flora vaginale mund të ndryshojë gjatë shtatzënisë. Një ekuilibër mikrobial i qëndrueshëm mund të ndihmojë në mbrojtjen e zonës intime të ndjeshme.
Shtatzënia: fillon një etapë e re e jetës
Një shtatzëni zgjat mesatarisht 280 ditë ose 40 javë. Që nga momenti kur veza fekondohet, kalojnë rreth 268 ditë derisa foshnja të vijë në jetë dhe të ndryshojë plotësisht jetën e prindërve.
Kjo është një periudhë e gjatë, gjatë së cilës ndryshojnë shumë gjëra. Nuk ndryshon vetëm jeta e prindërve; edhe trupi i nënës përshtatet me situatën e re. Këto rrethana të reja sjellin me vete jo vetëm një periudhë emocionuese, por edhe shumë përvoja të reja. Edhe përpara se shtatzënia të konfirmohet, gratë shpesh raportojnë se ndiejnë ndryshime në trupin e tyre.
Sapo shtatzënia u konfirmua qartë, gratë e pyetura mundën të përgatiteshin për periudhën që i priste, megjithatë ato u surprizuan nga ajo që do të vinte, sepse shtatzënia është për trupin e gruas një sfidë e madhe në çdo aspekt.
Duke dëgjuar ndjesinë e tyre të brendshme, gratë arritën të kapërcenin të gjitha pengesat dhe vështirësitë. Në fund, ishte pikërisht instinkti i tyre që i udhëhoqi të bënin atë që ishte e duhura për to.
Ndërsa gratë që mbetën shtatzëna në mënyrë të paplanifikuar nuk patën mundësi të përgatiteshin për shtatzëninë, për ato gra që dëshironin të kishin fëmijë situata fillestare ishte krejt ndryshe. Te disa, qendra e trupit lulëzoi në mënyrë të papritur, ndërsa të tjerat u përgatitën intensivisht dhe krijuan kushtet më të mira të mundshme për ta nisur shtatzëninë në mënyrë ideale. Megjithatë, me ndryshimet që sjell shtatzënia, të gjitha duhej të përballeshin njësoj.
Acidi folik gjatë shtatzënisë
Gratë që dëshironin të kishin fëmijë merrnin acid folik që përpara fillimit të shtatzënisë. Mungesa e kësaj vitamine ndikon në përgjithësi negativisht në ndarjen qelizore, formimin e qelizave dhe procesin e rritjes. Këto procese janë veçanërisht të rëndësishme gjatë shtatzënisë dhe ndarjes qelizore që e shoqëron atë, si për nënën ashtu edhe për fëmijën. Nënat e ardhshme mund të zhvillojnë anemi, ndërsa tek embrioni rritet rreziku për defekt të tubit neural. Nga tubi neural, i cili zhvillohet rreth ditës së 17-të pas fekondimit, formohen më vonë truri dhe palca kurrizore. Tubi neural zakonisht mbyllet drejt fundit të javës së katërt të shtatzënisë. Në këtë moment, shumë gra ende nuk e dinë fare se janë shtatzëna!
Mungesa e acidit folik mund të ndikojë në mbylljen e tubit neural ose madje ta pengojë plotësisht atë. Pasojat mund të jenë keqformime – më të shpeshtat janë spina bifida, e njohur më mirë si “shpina e hapur”, ose një keqformim i trurit. Në rastin më të rëndë, mund të rrezikohet edhe mbijetesa e embrionit në mitrën e nënës.
Kështu, gratë që dëshironin të kishin fëmijë, përveç marrjes së preparateve me acid folik, u përgatitën ndryshe edhe nga ana mendore për krijimin e një jete të re, sepse ato e dinin tashmë se një zorrë e fortë mund të luajë një rol vendimtar për një shtatzëni “më të rehatshme”.
Zorra dhe roli i saj gjatë shtatzënisë
Nënat e reja të intervistuara raportuan të gjitha shqetësime të tretjes gjatë shtatzënisë, gjë që nuk është për t’u habitur, pasi në shumicën e shtatzënive kjo është një pasojë e shpeshtë anësore. Kjo ndodh sepse që në fazën e hershme të shtatzënisë — periudha nga fekondimi deri te rezultati pozitiv i testit, ose maksimumi deri në javën e 12-të të shtatzënisë — sekretohet progesteron, për të mbrojtur vezën e fekonduar që po ndahet dhe për të mbajtur shtatzëninë. Megjithatë, progesteroni ndikon edhe në zorrë, duke e bërë atë më të plogësht dhe duke ngadalësuar aktivitetin e saj. Si pasojë shfaqet kapsllëku.
Gratë me dëshirë të fortë për të pasur fëmijë treguan se, kur shfaqeshin shenja kapsllëku gjatë ciklit, fillonin të shpresonin se arsyeja ishte implantimi i vezës në mitër. Megjithatë, kapsllëku nuk duhet marrë lehtë, sepse sforcimi i fortë gjatë jashtëqitjes mund të çojë në formimin e hemorroideve. Edhe gjatë procesit të lindjes, sforcimi i madh te disa gra mund të jetë një nga arsyet pse më pas përballen me hemorroide. Me përparimin e shtatzënisë dhe rritjen e fëmijës, zorra rëndohet edhe më shumë, veçanërisht drejt fundit të shtatzënisë. Fëmija i palindur ushtron presion mbi zorrën me peshën e tij dhe e ngadalëson më tej aktivitetin e saj. Si pasojë, shfaqet sërish kapsllëku, duke bërë që ushqimi i konsumuar të qëndrojë më gjatë në zorrë. Kjo shpesh çon në formim të shtuar të gazrave dhe fryrje. Nënat e ardhshme raportuan shpesh se këto gazra ishin pothuajse të pakontrollueshme dhe se aroma nuk ishte aspak e këndshme.
Disa gra treguan gjithashtu se gjatë kësaj periudhe nuk kishin shumë dëshirë të mbanin kontakte sociale. Megjithatë, të gjitha e shihnin këtë me buzëqeshje dhe e konsideronin gjithsesi si një shenjë të mirë, sepse kështu ishte e qartë se zorra funksiononte siç duhet.
Plogështia e zorrës shfaqet shpesh kur ndryshohet mënyra e ushqyerjes. Gratë tregojnë se ky ndryshim kishte ndodhur si në mënyrë të vetëdijshme, ashtu edhe të pavetëdijshme. Nga njëra anë, ato i kushtonin vëmendje të veçantë një ushqyerjeje të ekuilibruar dhe të shëndetshme, marrjes së shumë vitaminave dhe konsumimit të mjaftueshëm të frutave dhe perimeve. Gjithashtu, në planin ushqimor u përfshinë shumë ushqime të pasura me fibra. Nga ana tjetër, edhe dëshirat e pazakonta kulinare bënin që mënyra e ushqyerjes të ndryshonte.
“Më kujtohet që kam ngrënë akullore me luleshtrydhe me Tabasco. Duke e parë tani, sigurisht nuk ishte ndonjë kombinim për t’u vlerësuar me çmim, por unë e adhuroja. Fatkeqësisht, edhe barku im më pas gjithmonë gurgullonte. Me sa duket, zorra ime nuk e pëlqente shumë këtë kombinim”, tregojnë nënat e reja për zakonet e pazakonta të të ngrënit gjatë shtatzënisë.
Siç u përmend më sipër, ndryshimi i rrethanave përbën një sfidë për zorrën. Me fillimin e shtatzënisë, jo vetëm ndryshimi i lidhur me ekuilibrin hormonal, por edhe dëshirat e mundshme të veçanta ushqimore e vënë zorrën në një provë të vështirë. Gratë e pyetura treguan gjithashtu shpesh se ushqimet e pasura me hekur kishin një tërheqje pothuajse magjike për to. Fistikët u kthyen në një ushqim të preferuar të shpejtë dhe u raportua gjithashtu një dëshirë e paparë më parë për mish viçi.
Hekuri dhe shtatzënia
Meqenëse foshnja në mitër duhet të furnizohet mjaftueshëm me hekur dhe nëna prodhon gjak shtesë për qarkullimin e gjakut në mitër, nevoja për hekur te gratë shtatzëna rritet shumë përtej vlerave normale. Prandaj, shumë nga gratë e pyetura përdorën preparate me hekur gjatë shtatzënisë së tyre. Veçanërisht gratë, rezervat e hekurit të të cilave janë të ulëta që në fillim, kanë nevojë për këto preparate, pasi nevoja për hekur drejt fundit të shtatzënisë rritet deri në nëntëfish.
Marrja e preparateve me hekur mund ta bëjë zorrën më të plogësht dhe të ngadalësojë aktivitetin e saj. Prandaj, veçanërisht gjatë shtatzënisë, duhet të preferohen ushqimet e pasura me hekur, pasi ato zakonisht ndihmojnë edhe në ruajtjen e një flore intestinale të shëndetshme. Për të siguruar furnizim optimal me hekur dhe, njëkohësisht, për ta mbajtur zorrën aktive, duhen pasur parasysh disa gjëra:
- Ushqimet me përmbajtje të lartë të vitaminës C mbështesin përthithjen e hekurit, p.sh. majdanozi, speci, brokoli.
- Kombinojeni me fruta që përmbajnë acide organike natyrale, p.sh. luleshtrydhe, portokalle.
- Ushqimet me përmbajtje të lartë të acidit oksalik, p.sh. spinaqi dhe pazia, kombinojini me produkte të qumështit. Në këtë mënyrë, acidi oksalik lidhet pjesërisht dhe hekuri mund të përthithet më mirë nga organizmi.
- Kafenë, çajin jeshil dhe çajin e zi mos i kombinoni drejtpërdrejt me hekurin. Acidi klorogjenik që përmban çaji mund të ulë përthithjen e hekurit.
Flora vaginale dhe shtatzënia
Fatkeqësisht, shtatzënia nuk ka vetëm anë të bukura. Së bashku me shumë ndryshime që e rrisin dukshëm gëzimin dhe pritjen për ardhjen e foshnjës – si barku që bëhet gjithnjë e më i madh – ndryshimet gjatë shtatzënisë mund të shkaktojnë edhe shqetësime shoqëruese të bezdisshme. Një nënë e ardhshme tregon se kishte pasur shumë probleme me infeksione mykotike, të cilat shfaqeshin vazhdimisht: “Sapo mendoja se infeksioni kishte kaluar, shfaqej menjëherë tjetri,” tregoi një nga gratë. Flora vaginale përbëhet nga laktobacile të ndryshme dhe ndodhet në një ekuilibër të ndjeshëm. Kur ky ekuilibër lëkundet, për shembull për shkak të ndryshimeve hormonale gjatë shtatzënisë, funksioni mbrojtës mund të çrregullohet dhe bakteret patogjene, si edhe kërpudhat, mund të shumohen më lehtë, duke shkaktuar infeksione të pakëndshme.
Në fund, nëna e ardhshme filloi të përdorte një probiotik multispecies. Katër shtamet bakteriale të përfshira në të, të studiuara shkencërisht, janë pjesë e florës vaginale të shëndetshme, ndihmojnë në kompensimin e mungesës së laktobacileve në florën vaginale, mund të kolonizohen në zonën vaginale dhe pengojnë rritjen e patogjenëve të ndryshëm, si E. coli, Gardnerella vaginalis dhe Candida albicans.
Çdo shtatzëni zhvillohet ndryshe dhe i përball nënat e ardhshme me sfida të ndryshme. Në barkun që rritet të nënave, krahas foshnjave që zhvillohen, u krijua edhe një ndjesi e brendshme që i ndihmoi gratë të gjenin rrugën e tyre gjatë shtatzënisë.
Rreth autores
Lista kontrolluese OMNi-BiOTiC® PANDApost
A e keni humbur tashmë orientimin nga gjithë stresi i shtatzënisë?
I gjithë emocionimi për ardhjen e foshnjës mund t’ju bëjë të harroni gjërat më të rëndësishme. Për të organizuar shumë gjëra që ju vijnë në mendje, kemi përgatitur për ju dy lista kontrolluese, të cilat ju ndihmojnë të përgatiteni sa më mirë për periudhën që ju pret.
Lista kontrolluese për lindjen
Për ta pasur mendjen të qetë kur kontraksionet të fillojnë vërtet, duhet ta përgatisni çantën e maternitetit disa javë përpara datës së parashikuar të lindjes. Ne kemi përgatitur për ju një “listë paketimi”.
Lista kontrolluese për bebin
Dhe që, kur bebi më në fund të vijë në jetë, t’i keni tashmë të gjitha gati, kemi përgatitur për ju këtë listë kontrolluese.
